WES 4 | Literatuur: 'Vele hemels boven de zevende'

Beste fan van de Vlaamse literatuur,

Soms klopt de titel van een boek wonderwel met de setting waarin je het leest. In mijn geval: de eerste warme lentedag, een ligzetel in de zon, een glas wijn én een goed boek. Vele hemels boven de zevende dus.

Soms klopt een lieflijke titel niet met de inhoud van het boek. Achter die titel schuilt een roman die blootlegt hoe ingewikkeld het leven soms kan zijn. Griet Op de Beeck toont mensen die proberen de dagelijkse knoop van het bestaan te ontwarren, terwijl niemand echt weet hoe dat precies moet.

De kunst van het leven

‘Hoe dat precies moet, leven, daar ben ik nog niet helemaal achter, maar ik kan redelijk goed doen alsof. Dat is een begin, vind ik’, zegt een van de personages.

Die quote vat voor mij perfect samen waar dit boek om draait. Het laat de kunst van het leven zien - een kunst die niemand van ons echt onder de knie heeft.

In Vele hemels boven de zevende maken we kennis met vijf personages die allemaal hun weg zoeken in een leven dat belachelijk mooi en geweldig lastig is. Lou is 12, Eva 36, Elsie 42, Casper 46 en Jos 71. Vijf verschillende levens die, ondanks de generatiekloof, op dezelfde muren botsen. Ze vertellen over onverwacht geluk dat de dingen moeilijk maakt, over geheimen die te groot lijken, over de complexe kunst van het jong zijn en over blijven proberen. Doorheen het verhaal keren twee vragen telkens terug: ben je tevreden met wat je hebt, of ga je op zoek naar meer? Bewaar je de lieve vrede, of gooi je alles eruit?

Van vlees en bloed

Griet Op de Beeck weet als geen ander mensen van vlees en bloed neer te zetten. Ze zijn heerlijk onvolmaakt, zoals wij allemaal. Mensen die je zomaar op straat of in de supermarkt tegen het lijf zou kunnen lopen.

Het is een oer-Vlaamse vertelling, zowel in taalgebruik als in gewoontes. De Vlaamse volksaard van ‘horen, zien en zwijgen’ en de vraag ‘wat gaan de mensen wel niet denken?’ lop

en als een rode draad door het boek.

Deze familiekroniek werkt naar een onverwachte climax toe, die me ook bij het herlezen wist te raken. De sobere, maar poëtische schrijfstijl zorgt ervoor dat emoties ongefilterd binnenkomen. Op de Beeck schrijft zo herkenbaar dat het soms bijna ongemakkelijk dichtbij komt.

Zinnen die nazinderen

Net daarom lijkt dit me ook een waardevol boek voor leerlingen uit de derde graad secundair onderwijs die graag psychologische romans lezen. De taal is vlot en toegankelijk, zonder aan diepgang in te boeten. Tegelijk nodigt het verhaal uit om na te denken over thema's als identiteit, familie, verwachtingen en de zoektocht naar geluk – onderwerpen die ook voor jongeren herkenbaar zijn.

Net in die toegankelijke taal schuilt een grote kracht. Tussen die ogenschijnlijk alledaagse observaties ontdek je parels van zinnen. Zinnen die je even doen stilstaan. Ik schreef eerder al dat ik hier een zwak voor heb. Dit boek staat er vol mee. Mijn favoriet? ‘Er bestaan geen gemene mensen, zegt mijn vader, alleen ongelukkige.’ Hoe pijnlijk waar is dat eigenlijk?

Die zin zegt ook veel over hoe Op de Beeck naar haar personages kijkt. Zelfs wanneer ze fouten maken, blijven ze begrijpelijk in hun verdriet, hun angst of hun verlangen om graag gezien te worden.

Schoonheid in de poging

Proberen te vatten wat dit boek met me gedaan heeft, is moeilijk. Helemaal omschrijven waarom ik fan ben van Griet Op de Beeck is dat ook. Misschien omdat ze zoveel begrip toont voor de ploeterende mens die telkens opnieuw probeert recht te krabbelen in een wereld die niet altijd meewerkt. Misschien omdat ik hou van modern-realistische boeken die de kleine barstjes in ons dagelijks bestaan feilloos weten te beschrijven.

En misschien omdat haar boeken doen beseffen dat we allemaal maar ons stinkende best doen. Dat we allemaal maar even op deze aardkloot rondlopen en toch vaker de bal misslaan dan we zouden willen. Zoals hierboven staat: ‘we doen alsof’. We proberen. En dat is soms even schrijnend als 'schoon'.

Of zoals het boek het zegt: ‘De schoonheid zat altijd al in de poging’.

Ook die zin bleef hangen. Echt leven heeft niets te maken met perfecte levens, maar wel met blijven proberen, zelfs wanneer het moeilijk wordt.

Vele hemels boven de zevende. Wat een poging. Wat een schoonheid. Het gaf me - opnieuw - kippenvel.

En dat bij meer dan 20 graden. Faut le faire.  

Met hemelse groet,

Griet

P.S.: Ben je eerder een cinefiel dan een bibliofiel? Ook de film is een echt pareltje. Deze trailer licht alvast een tipje van de sluier voor je op.

https://www.youtube.com/watch?v=mAt5vjTXL4Q